{"id":469,"date":"2026-06-29T11:17:14","date_gmt":"2026-06-29T11:17:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.blog.gridlink.pl\/?p=469"},"modified":"2026-07-01T14:46:03","modified_gmt":"2026-07-01T14:46:03","slug":"ujemne-ceny-energii-w-polsce-co-musisz-wiedziec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.blog.gridlink.pl\/index.php\/2026\/06\/29\/ujemne-ceny-energii-w-polsce-co-musisz-wiedziec\/","title":{"rendered":"Ujemne ceny energii w Polsce – co musisz wiedzie\u0107."},"content":{"rendered":"\n
\n

W kwietniu 2026 ujemne ceny na Rynku Dnia Nast\u0119pnego (RDN) wyst\u0105pi\u0142y przez kilkadziesi\u0105t godzin, a 5 kwietnia stawka spad\u0142a do -900 z\u0142\/MWh<\/strong>. Dla farmy 15 MW generuj\u0105cej w te godziny ka\u017cda pe\u0142na godzina przy -30 EUR\/MWh to oko\u0142o 2 000 PLN<\/strong> bez przychodu po drugiej stronie. Narastaj\u0105co od pocz\u0105tku roku sk\u0142ada si\u0119 z tego ekspozycja rz\u0119du setek tysi\u0119cy z\u0142otych, rozliczana w bie\u017c\u0105cym kwartale. Korekt wstecznych nie ma.<\/p>\n<\/div>\n\n

Liczba godzin ujemnych ro\u015bnie z roku na rok, ze 186 w 2024 do 315 w 2025, a 2026 idzie na rekord. Obiekty, kt\u00f3re nie straci\u0142y w kwietniu, nie mia\u0142y szcz\u0119\u015bcia. Mia\u0142y sprawdzone klauzule, zaktualizowany algorytm jako Podmiot Odpowiedzialny za Bilansowanie (POB) i skonfigurowany automatyczny curtailment. Albo wiedzia\u0142y, \u017ce ich nie maj\u0105, i to zmieni\u0142y. Je\u015bli nie wiesz, po kt\u00f3rej stronie jeste\u015b, czytaj dalej, a potem zadzwo\u0144, zanim przyjdzie kolejna fala.<\/p>\n\n

Poni\u017cej cztery obszary, w kt\u00f3rych farmy tej klasy trac\u0105 teraz pieni\u0105dze. Dokumenty zwykle s\u0105 w porz\u0105dku. Problem pojawia si\u0119 tam, gdzie nikt nie sprawdzi\u0142, czy rzeczywisto\u015b\u0107 operacyjna nad\u0105\u017ca za papierem.<\/p>\n\n

Tw\u00f3j prawnik przeczyta umow\u0119. My sprawdzamy, czy algorytm POB rzeczywi\u015bcie j\u0105 wykonuje i czy SCADA jest skonfigurowana zgodnie z tym, co podpisa\u0142e\u015b. To bywaj\u0105 zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne rzeczy, a rzadko kto\u015b sprawdza obie naraz.<\/p>\n\n

1. Co naprawd\u0119 m\u00f3wi klauzula negative prices w Twoim PPA<\/h2>\n\n

Kto ponosi ryzyko wolumenu w godzinach wy\u0142\u0105cze\u0144 rynkowych? W standardowych Umowach Zakupu Energii (Power Purchase Agreement) spotykali\u015bmy klauzule, kt\u00f3re formalnie chroni\u0105 w\u0142a\u015bciciela, ale nie rozstrzygaj\u0105, kto p\u0142aci koszty bilansowania, gdy energia fizycznie wejdzie do sieci mimo braku odbioru. Wtedy ten koszt zostaje po Twojej stronie, a offtaker jest poza ryzykiem.<\/p>\n\n

W jednej z um\u00f3w PPA klauzula negative prices chroni\u0142a w ca\u0142o\u015bci offtakera, a w\u0142a\u015bciciel farmy 12 MW nie mia\u0142 prawa wstrzyma\u0107 generacji bez konsekwencji wolumenowych. Wysz\u0142o to dopiero podczas przegl\u0105du operacyjnego, trzy tygodnie przed kolejn\u0105 fal\u0105 ujemnych cen.<\/p>\n\n

Musisz wiedzie\u0107, czy zatrzymanie generowania energii jest Twoim prawem, czy obowi\u0105zkiem, i jak wp\u0142ywa to na gwarancje wolumenowe w uj\u0119ciu rocznym. Przekonanie, \u017ce klauzula chroni, bez weryfikacji algorytmu POB i konfiguracji SCADA, pozostaje za\u0142o\u017ceniem. Kwiecie\u0144 pokaza\u0142, czyje za\u0142o\u017cenia si\u0119 potwierdzi\u0142y.<\/p>\n\n

2. Koszty ukryte w umowie z POB<\/h2>\n\n

Nawet je\u015bli PPA chroni Ci\u0119 na poziomie ceny, umowa handlowa z POB potrafi by\u0107 cich\u0105 bomb\u0105. Sprawdzenia wymaga algorytm rozliczania odchyle\u0144 w godzinach, w kt\u00f3rych cena RDN spada poni\u017cej zera.<\/p>\n\n

Je\u015bli Tw\u00f3j POB nie zaktualizowa\u0142 algorytmu rozlicze\u0144 po pojawieniu si\u0119 ujemnych cen na TGE, prawdopodobnie nadal liczy odchylenia wed\u0142ug mechanizmu zak\u0142adaj\u0105cego ceny dodatnie. Gdy system nie zareaguje, a Ty wprowadzisz do sieci nadwy\u017ck\u0119, koszty bilansowania w tych godzinach mocno obci\u0105\u017c\u0105 P&L, bez \u017cadnego przychodu po drugiej stronie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 um\u00f3w POB podpisanych przed 2024 rokiem w og\u00f3le nie przewiduje automatycznych mechanizm\u00f3w ochrony w godzinach ujemnych, bo wcze\u015bniej takich godzin by\u0142o niewiele.<\/p>\n\n

Je\u015bli Tw\u00f3j POB nie potwierdzi\u0142 na pi\u015bmie, jak rozlicza godziny ujemne, jeste\u015b nieubezpieczony. Kiedy ostatnio aktualizowa\u0142 ten algorytm? Je\u015bli nie wiesz, to jest pierwsza rzecz do sprawdzenia w tym tygodniu.<\/p>\n\n

3. Czy farma wy\u0142\u0105czy si\u0119 sama, na sygna\u0142 cenowy<\/h2>\n\n

Czy Twoja farma fizycznie potrafi wy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 automatycznie w ci\u0105gu 15 minut od sygna\u0142u cenowego? Dla farmy 15 MW ka\u017cda pe\u0142na godzina generacji przy -30 EUR\/MWh to oko\u0142o 2 000 PLN, kt\u00f3rych nie odzyskasz. Przy kilkudziesi\u0119ciu takich godzinach w sezonie ro\u015bnie to do dziesi\u0105tek tysi\u0119cy z\u0142otych, a w skrajnych godzinach jak -900 z\u0142\/MWh z 5 kwietnia ten sam mechanizm kosztuje wielokrotnie wi\u0119cej.<\/p>\n\n

Automatyczny curtailment na sygna\u0142 cenowy rzadko jest domy\u015bln\u0105 funkcj\u0105 SCADA. Zwykle wymaga osobnej decyzji projektowej, kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 integrator\u00f3w nie wdra\u017ca sama z siebie. R\u0119czne wy\u0142\u0105czanie falownik\u00f3w przez operatora to proszenie si\u0119 o b\u0142\u0119dy i op\u00f3\u017anienia.<\/p>\n\n

Przed kolejnym miesi\u0105cem z ujemnymi cenami masz prawdopodobnie 3 do 4 tygodni na zmian\u0119 konfiguracji. Procedury operatora i czas reakcji integratora SCADA to nie s\u0105 decyzje na 48 godzin.<\/p>\n\n

4. Rekompensaty za wy\u0142\u0105czenia nierynkowe, kt\u00f3rych nikt nie odbiera<\/h2>\n\n

Je\u015bli mia\u0142e\u015b wy\u0142\u0105czenia z polecenia operatora i Twoja umowa przy\u0142\u0105czeniowa zawiera klauzul\u0119 gwarancji niezawodno\u015bci dostaw, masz prawo do rekompensaty. Bez tej klauzuli rekompensata Ci nie przys\u0142uguje, wi\u0119c pierwszy krok to sprawdzi\u0107, czy w og\u00f3le jeste\u015b w grze.<\/p>\n\n

Je\u015bli jeste\u015b, pieni\u0105dze i tak nie przychodz\u0105 same. Operator wyp\u0142aca rekompensat\u0119 dopiero po z\u0142o\u017ceniu wniosku, oddzielnie dla ka\u017cdej instalacji i ka\u017cdego dnia redysponowania, w wyznaczonym terminie i z konkretn\u0105 dokumentacj\u0105. Jest te\u017c osobny, czternastodniowy termin na zg\u0142oszenie operatorowi, jaka cz\u0119\u015b\u0107 zredukowanej energii ma by\u0107 rozliczona w systemie wsparcia. Sp\u00f3\u017anienie oznacza, \u017ce ta cz\u0119\u015b\u0107 nie wejdzie do wyliczenia rekompensaty.<\/p>\n\n

Dla farmy tej klasy to zwykle od kilkudziesi\u0119ciu do kilkuset tysi\u0119cy z\u0142otych rocznie, zale\u017cnie od liczby zdarze\u0144. Terminy s\u0105 twarde, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u0142a\u015bcicieli dowiaduje si\u0119 o nich po czasie.<\/p>\n\n

\n

Szybki test, zanim przyjdzie kolejna fala<\/h3>\n
    \n
  • Czy Tw\u00f3j algorytm POB rozlicza godziny ujemne, czy nadal zak\u0142ada ceny dodatnie, i kiedy by\u0142 ostatnio aktualizowany?<\/li>\n
  • Czy farma wy\u0142\u0105czy si\u0119 na sygna\u0142 cenowy w 15 minut, czy kto\u015b musi r\u0119cznie zej\u015b\u0107 do falownik\u00f3w?<\/li>\n
  • Czy klauzula negative prices w Twoim PPA chroni Ciebie, czy offtakera?<\/li>\n
  • Czy umowa przy\u0142\u0105czeniowa daje Ci prawo do rekompensaty i czy wnioski za ostatnie kwarta\u0142y zosta\u0142y z\u0142o\u017cone i podpisane?<\/li>\n <\/ul>\n<\/div>\n\n

    Gdzie w tym wszystkim wchodzi GridLink<\/h2>\n\n

    Tw\u00f3j prawnik czyta umow\u0119, ale nie algorytm POB. Integrator skonfiguruje SCADA, lecz nie zajrzy do PPA. POB rozlicza odchylenia, a nikt z nich nie zestawia tego z tym, co farma realnie produkowa\u0142a w godzinach ujemnych. GridLink zestawia te trzy rzeczy naraz, bo dopiero razem pokazuj\u0105 ekspozycj\u0119, kt\u00f3rej ka\u017cda z nich sprawdzana osobno nie wychwyci.<\/p>\n\n

    Farmy, kt\u00f3re nie straci\u0142y w kwietniu, zmieni\u0142y konfiguracj\u0119 wcze\u015bniej, zanim przysz\u0142a fala. Zmiana algorytmu POB i automatyki SCADA to tygodnie, nie dni, a kolejny miesi\u0105c z ujemnymi cenami ju\u017c si\u0119 zbli\u017ca. Policz, ile z tego czasu ju\u017c zesz\u0142o.<\/p>\n\n

    \n

    Sprawd\u017a swoj\u0105 ekspozycj\u0119, zanim zrobi to kolejna fala<\/h3>\n

    Wy\u015blij nam klauzul\u0119 negative prices ze swojego PPA. W ci\u0105gu 24-48 godzin<\/strong> dostaniesz konkretn\u0105 ocen\u0119, czy chroni Ciebie, czy offtakera, i co z tym zrobi\u0107 przed kolejnym rozliczeniem.<\/p>\n

    Albo zam\u00f3w pe\u0142ny przegl\u0105d: PPA, umowa z POB i konfiguracja curtailmentu. Pi\u0119\u0107 dni roboczych<\/strong>, pisemna ocena ekspozycji i lista zmian z priorytetami, zanim zamknie si\u0119 bie\u017c\u0105cy kwarta\u0142. Koszt to u\u0142amek ekspozycji, jak\u0105 jeden nieobs\u0142u\u017cony weekend z ujemnymi cenami potrafi zostawi\u0107 w rozliczeniu.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \n

    <\/p>

      <\/ul><\/div>\n
      \n
      \n<\/fieldset>\n

      Szukasz kontaktu? Masz pytanie?
      \n