{"id":500,"date":"2026-07-11T06:06:56","date_gmt":"2026-07-11T06:06:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.blog.gridlink.pl\/?p=500"},"modified":"2026-07-12T06:22:35","modified_gmt":"2026-07-12T06:22:35","slug":"uokik-bada-pse-twoja-scada-wlasnie-kasuje-dowody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.blog.gridlink.pl\/index.php\/2026\/07\/11\/uokik-bada-pse-twoja-scada-wlasnie-kasuje-dowody\/","title":{"rendered":"UOKiK bada PSE. Twoja SCADA w\u0142a\u015bnie kasuje dowody"},"content":{"rendered":"\n
\n

UOKiK bada, czy operator nie faworyzuje pa\u0144stwowych koncern\u00f3w przy wy\u0142\u0105czaniu OZE. Nawet je\u015bli urz\u0105d potwierdzi dyskryminacj\u0119, nie odda Ci utraconych megawatogodzin. Zrobi to tylko dow\u00f3d z Twojego systemu, a on znika wraz z danymi ze SCADA w ci\u0105gu tygodni.<\/p>\n<\/div>\n\n

Twoja farma stoi wygaszona. Kilkaset metr\u00f3w dalej, na tym samym wyprowadzeniu, instalacja du\u017cego koncernu z udzia\u0142em Skarbu Pa\u0144stwa pracuje bez ogranicze\u0144. To dok\u0142adnie ten schemat, na kt\u00f3ry od miesi\u0119cy skar\u017c\u0105 si\u0119 niezale\u017cni producenci OZE w post\u0119powaniu, jakie UOKiK prowadzi wobec operatora. Nawet je\u015bli urz\u0105d w ko\u0144cu potwierdzi dyskryminacj\u0119, nie odda Ci megawatogodzin z ostatniego kwarta\u0142u ani z tego, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie trwa. Odda Ci jedno, dow\u00f3d, \u017ce w chwili wy\u0142\u0105czenia Tw\u00f3j w\u0119ze\u0142 (generacja) wygl\u0105da\u0142 inaczej, ni\u017c twierdzi operator. Ten dow\u00f3d ma dzi\u015b \u017cywotno\u015b\u0107 liczon\u0105 w dniach, du\u017co kr\u00f3tsz\u0105 ni\u017c samo post\u0119powanie, i zaczyna znika\u0107, zanim ktokolwiek zd\u0105\u017cy go zabezpieczy\u0107.<\/p>\n\n

Co si\u0119 sta\u0142o?<\/h2>\n\n

Urz\u0105d Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w prowadzi post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce wobec operatora. Bada, czy nierynkowe redysponowanie instalacji OZE jest stosowane niedyskryminacyjnie oraz czy du\u017ce jednostki wytw\u00f3rcze z udzia\u0142em Skarbu Pa\u0144stwa s\u0105 w praktyce chronione kosztem niezale\u017cnych producent\u00f3w.<\/p>\n\n

Sprawa nie jest nowa. Pierwszy formalny wniosek UOKiK do operatora pad\u0142 ju\u017c w grudniu 2025 roku, a informacje o post\u0119powaniu upubliczniono w marcu 2026. Oznacza to, \u017ce dane z okresu, kiedy sprawa nabiera\u0142a rozg\u0142osu, s\u0105 dzi\u015b, kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, bli\u017cej nadpisania ni\u017c dane z ostatnich tygodni.<\/p>\n\n

Doniesienia bran\u017cowe wskazuj\u0105 konkretnie, \u017ce najcz\u0119\u015bciej redukowan\u0105 grup\u0105 s\u0105 niezale\u017cne farmy fotowoltaiczne, podczas gdy instalacje du\u017cych graczy z sektora pa\u0144stwowego wy\u0142\u0105czane s\u0105 rzadziej. Przedsi\u0119biorcy skar\u017cyli si\u0119 na ten sam schemat, zanim UOKiK w og\u00f3le otworzy\u0142 spraw\u0119, wi\u0119c trudno tu m\u00f3wi\u0107 o pojedynczym zbiegu okoliczno\u015bci.<\/p>\n\n

Tego typu post\u0119powania trwaj\u0105 d\u0142ugo, realnie liczysz si\u0119 z kilkunastoma miesi\u0105cami. Je\u015bli podejrzenia si\u0119 potwierdz\u0105, kolejnym krokiem jest formalne post\u0119powanie antymonopolowe, z karami si\u0119gaj\u0105cymi 10 procent obrotu operatora. To realne konsekwencje, ale \u017cadna z nich nie nadejdzie wystarczaj\u0105co szybko, \u017ceby uratowa\u0107 dane z Twojego systemu (SCADA).<\/p>\n\n

Najpierw in\u017cynieria, potem prawnik<\/h2>\n\n

Zanim ta sprawa stanie si\u0119 spraw\u0105 prawn\u0105, jest spraw\u0105 in\u017cynieryjn\u0105. Post\u0119powanie regulacyjne, sp\u00f3r z operatorem i przysz\u0142a \u015bcie\u017cka odszkodowawcza rozstrzygn\u0105 si\u0119 na poziomie surowych danych z Twojego przy\u0142\u0105cza. Co pokazywa\u0142a SCADA w chwili redukcji, jak uk\u0142ada\u0142 si\u0119 rozp\u0142yw mocy, a do tego, co r\u00f3wnolegle robi\u0142a s\u0105siednia jednostka na tym samym wyprowadzeniu. To jest warstwa, kt\u00f3r\u0105 czytamy na co dzie\u0144, i to ona przes\u0105dzi o wyniku.<\/p>\n\n

Ma to znaczenie tym wi\u0119ksze, \u017ce operator ma ju\u017c publiczn\u0105 lini\u0119 obrony. Operator t\u0142umaczy, \u017ce redysponuje w okre\u015blonej kolejno\u015bci, najpierw \u017ar\u00f3d\u0142a bez priorytetu dysponowania, potem te z uk\u0142adami regulacji mocy czynnej, i wszystko proporcjonalnie do mocy zainstalowanej. Dlatego samo zdanie \u201es\u0105siad pracowa\u0142, a moje aktywa by\u0142y w postoju\u201d nie wystarczy. Dopiero zapisane w systemie dane z w\u0119z\u0142a poka\u017c\u0105, czy konkretna redukcja tymi kryteriami rzeczywi\u015bcie mia\u0142a miejsce. Kiedy przyjdzie czas na prawnika, damy mu dow\u00f3d, na kt\u00f3rym da si\u0119 zbudowa\u0107 spraw\u0119, zamiast stosu plik\u00f3w, kt\u00f3rych nikt poza Tob\u0105 nie rozumie.<\/p>\n\n

Trzy techniczne \u015blady, kt\u00f3re warto zacz\u0105\u0107 zbiera\u0107 ju\u017c dzi\u015b<\/h2>\n\n
\n

1. Dane oraz logi z systemu SCADA i inwerter\u00f3w.<\/strong> \u015arednie pi\u0119tnastominutowe z licznik\u00f3w rozliczeniowych nie wystarcz\u0105. Potrzebujesz zrzut\u00f3w napi\u0119cia, cz\u0119stotliwo\u015bci oraz przep\u0142yw\u00f3w mocy czynnej i biernej, zsynchronizowanych co do sekundy z momentem otrzymania sygna\u0142u redukcji. Tylko to poka\u017ce rzeczywisty stan sieci w Twoim w\u0119\u017ale i przy\u0142\u0105czu w chwili na\u0142o\u017cenia limitu.<\/p>\n\n

2. Pe\u0142na \u015bcie\u017cka komunikacji i op\u00f3\u017anie\u0144 w kana\u0142ach OSD i OSP.<\/strong> Sama dyspozycja zrzutu mocy to za ma\u0142o. Licz\u0105 si\u0119 metadane wok\u00f3\u0142 niej. Z jakim op\u00f3\u017anieniem dotar\u0142 sygna\u0142, jak szybko zareagowa\u0142a automatyka, czy na\u0142o\u017cony profil redukcji by\u0142 uzasadniony aktualnymi parametrami fizycznymi punktu przy\u0142\u0105czenia. Bez tych zmiennych zostajesz bezbronny wobec log\u00f3w operatora, kt\u00f3re zawsze poka\u017c\u0105 jego wersj\u0119 zdarze\u0144.<\/p>\n\n

3. Analiza por\u00f3wnawcza pracy s\u0105siednich jednostek.<\/strong> Dane o pracy pobliskich instalacji, zw\u0142aszcza nale\u017c\u0105cych do pa\u0144stwowych koncern\u00f3w, w tych samych oknach czasowych. Je\u015bli Twoja farma jest zerowana, a s\u0105siedni obiekt na tym samym wyprowadzeniu pracuje bez ogranicze\u0144, powstaje anomalia operacyjna, kt\u00f3r\u0105 da si\u0119 opomiarowa\u0107 i udokumentowa\u0107.<\/p>\n<\/div>\n\n

Ile czasu naprawd\u0119 zosta\u0142o?<\/h2>\n\n

Kontrolery farm i historiany systemu SCADA nie archiwizuj\u0105 zdarze\u0144 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. W typowych instalacjach dane trzymane s\u0105 w oknie roluj\u0105cym. Jego d\u0142ugo\u015b\u0107 zale\u017cy od konfiguracji i pojemno\u015bci pami\u0119ci systemu, ale w praktyce mowa raczej o tygodniach ni\u017c o miesi\u0105cach. Dok\u0142adny okres retencji da si\u0119 sprawdzi\u0107 w jeden spos\u00f3b, zagl\u0105daj\u0105c do konfiguracji kontrolera. Robimy to na co dzie\u0144, zwykle kilkana\u015bcie minut na obiekcie.<\/p>\n\n

Ka\u017cdy tydzie\u0144 zw\u0142oki to kolejne zdarzenia z ostatnich miesi\u0119cy, kt\u00f3rych ju\u017c nigdy nie odtworzysz, niezale\u017cnie od tego, jak zako\u0144czy si\u0119 post\u0119powanie UOKiK.<\/p>\n\n

\n

Policz to dla w\u0142asnej instalacji.<\/strong> Farma 20 MW, zerowana przez 4 godziny przy cenie rynkowej rz\u0119du 400 z\u0142\/MWh, to oko\u0142o 32 000 z\u0142<\/strong> utraconego przychodu z jednego zdarzenia. Przy kilkunastu takich zdarzeniach w kwartale mowa ju\u017c o kwotach rz\u0119du kilkuset tysi\u0119cy z\u0142otych<\/strong>. To liczba, kt\u00f3ra powinna zdecydowa\u0107, czy temat trafia na biurko dzi\u015b, czy za kwarta\u0142.<\/p>\n<\/div>\n\n

Kogo to dotyczy ju\u017c teraz?<\/h2>\n\n

Sprawd\u017a si\u0119 na li\u015bcie:<\/p>\n\n

\n
    \n
  • Twoja instalacja by\u0142a redukowana powtarzalnie w ostatnich miesi\u0105cach, nie jednorazowo.<\/li>\n
  • Jest przy\u0142\u0105czona do sieci OSP lub OSD wysokiego napi\u0119cia.<\/li>\n
  • Skala redukcji budzi Twoje w\u0105tpliwo\u015bci wzgl\u0119dem s\u0105siaduj\u0105cych jednostek.<\/li>\n <\/ul>\n

    Je\u015bli zaznaczasz wszystkie trzy punkty, tego tematu nie da si\u0119 od\u0142o\u017cy\u0107 na kwarta\u0142. Koszt bezczynno\u015bci ro\u015bnie z ka\u017cdym kolejnym dniem bez zabezpieczonych danych.<\/p>\n<\/div>\n\n

    Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c funduszy i inwestor\u00f3w prowadz\u0105cych due diligence aktyw\u00f3w OZE w tym samym obszarze sieci. Powtarzalne, nieudokumentowane redysponowanie obni\u017ca warto\u015b\u0107 projektu w wycenie transakcyjnej dok\u0142adnie tak samo, jak obni\u017ca przych\u00f3d operatora. Brak dowodu dzi\u015b to konkretne ryzyko w Umowie Sprzeda\u017cy Udzia\u0142\u00f3w lub Akcji, z ang. Share Purchase Agreement (SPA), jutro. Pytanie warte dopisania do checklisty due diligence, zanim podpiszesz List Intencyjny, z ang. Letter of Intent (LOI), brzmi tak: czy ktokolwiek w tym projekcie zabezpieczy\u0142 dane z ostatnich redukcji, czy sprzedaj\u0105cy liczy na to, \u017ce nikt nie zapyta. Ten sam audyt infrastruktury pomiarowej robimy jako element procesu Due Diligence, z raportem, kt\u00f3ry do\u0142\u0105czysz do dokumentacji transakcyjnej.<\/p>\n\n

    Jest te\u017c druga strona tego podzia\u0142u. Je\u015bli Twoja instalacja by\u0142a redukowana raz, z jasno komunikowanym uzasadnieniem technicznym, na przyk\u0142ad planowanymi pracami na linii, a skala zdarzenia jest pomijalna wzgl\u0119dem Twojego rocznego przychodu, uruchamianie pe\u0142nego procesu dowodowego nie ma sensu. Tu wystarczy bie\u017c\u0105ce monitorowanie sytuacji.<\/p>\n\n

    Zabezpieczenie dowodu redysponowania<\/h2>\n\n

    To nie jest us\u0142uga doradcza ani audyt cyberbezpiecze\u0144stwa w rozumieniu NIS2 i KSC. To proces in\u017cynieryjny z konkretnym wynikiem na wyj\u015bciu, raportem, kt\u00f3ry zawiera zestawienie zarejestrowanych zdarze\u0144 redukcyjnych, ocen\u0119 luk w rejestracji danych oraz rekomendacje wdro\u017ceniowe. Dokument gotowy do przedstawienia operatorowi, regulatorowi albo pe\u0142nomocnikowi w sporze.<\/p>\n\n

    \n

    Audyt infrastruktury pomiarowej.<\/strong> Sprawdzamy na obiekcie i w samej konfiguracji, czy Tw\u00f3j system SCADA, sterowniki i uk\u0142ady pomiarowe rejestruj\u0105 dane z cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 do wykazania dowodu.<\/p>\n\n

    Zabezpieczenie danych zdarzeniowych.<\/strong> Wdra\u017camy proces automatycznego archiwizowania kluczowych parametr\u00f3w technicznych w momencie wydania polecenia redukcyjnego przez OSP lub OSD, zanim zostan\u0105 nadpisane w normalnym cyklu retencji.<\/p>\n\n

    Gotowo\u015b\u0107 roszczeniowa.<\/strong> Przekszta\u0142camy surowe logi in\u017cynieryjne w gotowy raport dowodowy, z kt\u00f3rym mo\u017cesz i\u015b\u0107 do operatora, regulatora lub na drog\u0119 sporu, zamiast zostawa\u0107 ze stosem plik\u00f3w SCADA, kt\u00f3rych nikt poza Tob\u0105 nie zrozumie.<\/p>\n<\/div>\n\n

    Robimy to z pozycji in\u017cynier\u00f3w. Na co dzie\u0144 pracujemy po technicznej stronie przy\u0142\u0105czy OZE, konwencjonalnych i offshore, od komisjonowania HV, przez obliczenia zwarciowe zgodne z IEC 60909, po audyty w\u0119z\u0142\u00f3w sieciowych. Czytamy dane z Twojego w\u0119z\u0142a i wiemy, gdzie w architekturze przy\u0142\u0105czenia szuka\u0107 anomalii, zanim zrobi to ktokolwiek inny.<\/p>\n\n

    Co dalej?<\/h2>\n\n

    UOKiK rozstrzygnie zasad\u0119, mo\u017ce za rok, mo\u017ce za dwa, a je\u015bli potwierdzi nadu\u017cycie, kolejnym krokiem jest post\u0119powanie antymonopolowe z karami do 10 procent obrotu PSE. To rozstrzygni\u0119cie i tak nie odda Ci z\u0142ot\u00f3wki z tego, co straci\u0142e\u015b w tym kwartale ani w poprzednim. Zrobi\u0105 to wy\u0142\u0105cznie Twoje w\u0142asne dane, o ile jeszcze istniej\u0105. Nie czekaj na wyrok. Sprawd\u017a, ile czasu naprawd\u0119 zosta\u0142o.<\/p>\n\n

    \n

    Sprawd\u017a, ile czasu naprawd\u0119 zosta\u0142o<\/h3>\n\n

    Sprawd\u017a w 10 minut, czy Twoja SCADA i kontroler farmy w og\u00f3le rejestruj\u0105 dane, kt\u00f3re obroni\u0105 Ci\u0119 w sporze z operatorem.<\/p>\n\n

    Albo um\u00f3w audyt infrastruktury pomiarowej z in\u017cynierem GridLink w tym tygodniu. Powiemy wprost, ile czasu zosta\u0142o, zanim dane z Twoich ostatnich redukcji znikn\u0105 bezpowrotnie, i czy w og\u00f3le jeszcze tam s\u0105. Wszystko, co zobaczymy na obiekcie.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \n

    <\/p>

      <\/ul><\/div>\n
      \n
      \n<\/fieldset>\n

      Szukasz kontaktu? Masz pytanie?
      \n