Na biurka funduszy infrastrukturalnych i CFO trafiają modele oparte na innym, równie fundamentalnym błędzie, czyli iluzji revenue stackingu, prostym sumowaniu maksymalnych przychodów z rynku mocy, aFRR, arbitrażu i odzysku curtailmentu. W GridLink na co dzień zajmujemy się procesami przyłączeniowymi i optymalizacją pracy źródeł, więc widzimy to z bliska. Każdy megawat i każda megawatogodzina magazynu w danym momencie mogą pracować tylko na jednym rynku, z kolei udział w jednej usłudze fizycznie ogranicza możliwości w innej.

Dotyczy to zarówno krajowych właścicieli portfeli OZE, którzy dokładają BESS do istniejącej farmy PV lub wiatrowej i liczą na odzysk curtailmentu, jak i zagranicznych funduszy, dla których błąd w modelu ujawnia się dopiero na etapie due diligence albo prezentacji przed komitetem inwestycyjnym. W obu przypadkach koszt błędu jest taki sam, bo model nie przetrwa pytań banku finansującego.

Pięć błędów modelowych, które decydują o rentowności projektu magazynu energii

1. Iluzja równoległości, czyli arbitraż kontra usługi systemowe

Większość modeli zakłada jednoczesne czerpanie zysków z głębokiego arbitrażu cenowego oraz z rynku bilansującego aFRR. Fizyka na to nie pozwala. Świadczenie usługi aFRR wymaga utrzymywania określonego poziomu naładowania baterii (State of Charge, SOC), żeby w każdej chwili odpowiedzieć na wezwanie operatora do regulacji mocy w górę lub w dół. Jeśli zablokujesz na przykład 40 procent pojemności na potrzeby aFRR, ten wolumen wypada z rynku spot i nie zrobisz nim arbitrażu. Każda decyzja o alokacji pojemności ma koszt alternatywny, a suma przychodów z dwóch rynków jednocześnie zawsze wypada niżej niż suma ich pojedynczych maksimów.

2. Ślepe liczenie na rynek mocy bez analizy kosztów gotowości i realnej dyspozycyjności

Kontrakt z rynku mocy to stabilne, przewidywalne źródło przychodu, przy stawce 465,02 zł/kW/rok realny fundament bankowalności projektu, ale tylko wtedy, gdy liczysz go od właściwej podstawy.

3. Odzysk curtailmentu jako stała wartość, czyli mit cable poolingu

Wielu inwestorów zakłada, że dołożenie BESS do istniejącej farmy PV lub wiatrowej automatycznie wchłonie cały curtailment. To założenie zwykle się nie sprawdza. Curtailment rzadko występuje w równych, przewidywalnych blokach, częściej to długie, kilkugodzinne okna w letnie weekendy. Bateria, zwykle dwu- lub czterogodzinna, naładuje się do pełna w pierwszej fazie redukcji, a pozostała energia i tak przepadnie, jeśli oddanie jej do sieci w tym samym czasie nie jest opłacalne lub możliwe. Bez zaawansowanej analityki profili generacji dla konkretnego węzła zakładany wolumen z odzysku jest założeniem bez pokrycia.

4. Ignorowanie degradacji krzyżowej w kosztach operacyjnych

Modelując przychody, zespoły finansowe często zapominają, że każdy cykl baterii kosztuje. Praca w mikrocyklach na potrzeby aFRR i agresywny arbitraż z głębokimi rozładowaniami (wysokim DoD) wpływają na krzywą degradacji ogniw LFP w zupełnie różnym tempie. Model, który zakłada agresywny stacking usług bez podniesienia kosztów augmentacji i bez weryfikacji warunków gwarancji producenta, zawyża ostateczny NPV projektu nawet o kilkanaście procent.

5. Statyczny dispatch tam, gdzie potrzebna jest optymalizacja algorytmiczna

Excele inwestycyjne zakładają idealnego operatora, który zawsze wie, który rynek w danej godzinie przyniesie najwyższy zwrot. W praktyce zarządzanie BESS wymaga algorytmów działających z dokładnością do kwadransów, bo żaden trader nie zdąży ręcznie przełączać portfela między rynkiem mocy, aFRR i arbitrażem w tym tempie. Projekt, który na etapie dewelopmentu i przyłączenia nie uwzględnia infrastruktury IT i automatyki do dynamicznego przełączania między rynkami, nigdy nie osiągnie w praktyce przychodów założonych w modelu.

Jak złożyć ten system w całość?

Żeby wyjść z pułapki sumowania maksymalnych przychodów, model musi znać fizyczne ograniczenia magazynu i limity z warunków przyłączenia, a w tym wiedzieć, jak te ograniczenia zmieniają się razem z cenami na poszczególnych rynkach w ciągu doby. Stroną inżynieryjną GridLink kieruje dr inż. Michał Gajdzica, współzałożyciel firmy, a zespół ma na koncie ponad 800 MVA mocy przyłączonej do sieci operatora. To baza, na której oparliśmy Cable Pooling Optimizer.

Cable Pooling Optimizer to metodyka i zestaw narzędzi inżynierskich wspierających projektowanie architektury przyłączenia w układach hybrydowych, gdzie źródło OZE i magazyn dzielą jeden punkt przyłączenia. Wyznacza limity mocy i energii dla każdego rynku, na którym może pracować BESS, tak żeby żaden scenariusz stackingu usług nie naruszył warunków przyłączenia wydanych przez operatora. Efektem jest zestaw parametrów operacyjnych, który zespół zarządzający magazynem wdraża we własnym systemie dyspozytorskim, a CFO może przedstawić instytucji finansującej w miejsce założeń opartych na prostym sumowaniu przychodów z każdego rynku osobno.

5,1 GW magazynów, które według szacunków Forum Energii mogą powstać do 2030 roku z kontraktem mocowym, to duży rynek. Wygrywają na nim operatorzy zarządzający megawatogodzinami efektywnie mimo ograniczeń technicznych, a przegrywają ci, których model opiera się na słupkach w arkuszu bez pokrycia w fizyce sieci i w aktualnych parametrach regulacyjnych. Komitet inwestycyjny i bank finansujący projekt zadadzą te same pytania o rynek mocy, aFRR i odzysk curtailmentu. Lepiej znać odpowiedzi wcześniej, niż szukać ich pod presją na sali.