Jeśli Twoja farma o mocy 15 MW sprzedaje energię przez Towarową Giełdę Energii (TGE), masz pełny pakiet obowiązków rejestracyjnych i raportowych od dekady, a nie od dwóch lat. Krajowe rejestry uczestników rynku miały powstać najpóźniej do marca 2015 roku, a obowiązek zgłaszania szczegółowych danych o transakcjach i zleceniach na hurtowych rynkach energii do Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) zaczął obowiązywać w październiku tego samego roku.
Rozporządzenie REMIT II (Rozporządzenie UE 2024/1106), które weszło w życie w maju 2024 roku, rozszerzyło zakres podmiotowy rozporządzenia i wzmocniło uprawnienia nadzorcze Agencji, ale samego obowiązku rejestracji i raportowania nie stworzyło. Z UC84 ten temat nie ma nic wspólnego, bo to osobny reżim prawny.
Co się zmieniło: realny nadzór ACER
20 stycznia 2026 roku ACER przyjęła decyzję numer 01/2026, nowelizującą regulamin prowadzenia dochodzeń w sprawach transgranicznych naruszeń REMIT, a na początku lutego opublikowała swój plan działania publicznie. Agencja może teraz prowadzić kontrole w siedzibach uczestników rynku, żądać informacji i nakładać kary za brak współpracy.
Do tej pory egzekwowanie tych obowiązków spoczywało głównie na Prezesie URE. Teraz dochodzi do tego mechanizm transgraniczny, budowany przez dedykowany Departament Dochodzeń ACER, który zacznie prowadzić pierwsze żywe sprawy w drugiej połowie 2026 roku.
Dla Asset Managera zarządzającego kilkunastoma spółkami celowymi jest to pytanie bardzo konkretne: czy rejestracja sprzed lat i procedura publikacji, ustawiona kiedyś przez poprzedniego dyrektora finansowego, wytrzyma kontrolę, która naprawdę się teraz odbędzie.
FAQ: Co musisz wiedzieć o REMIT z perspektywy Asset Managera
Poniżej odpowiedzi na pytania, które najczęściej padają na biurkach CFO, kiedy temat REMIT wraca po latach ciszy.
Czy moja farma naprawdę podlega pod REMIT?
Tak, jeśli zawierasz transakcje podlegające zgłoszeniu do ACER na podstawie art. 8 ust. 1 rozporządzenia REMIT. Od tego obowiązku zwolnieni są wyłącznie uczestnicy rynku zawierający umowy z fizyczną dostawą energii z pojedynczej jednostki wytwórczej o mocy 10 MW lub mniejszej, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do REMIT, w wersji przekształconej przyjętej 30 stycznia 2026 roku. Farma 15 MW sprzedająca przez TGE jest ponad tym progiem i nie łapie się na zwolnienie. Próg funkcjonuje w kolejnych wersjach rozporządzenia wykonawczego od 2014 roku i pozostaje jednym z najczęściej pomijanych punktów przy onboardingu nowych aktywów.
Jakie są konsekwencje braku raportowania?
Za naruszenie obowiązku publikacji informacji wewnętrznych, raportowania do ACER lub rejestracji uczestników rynku w krajowym rejestrze prowadzonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) oraz bieżącej aktualizacji danych w systemie CEREMP Prezes URE nakłada karę pieniężną liczoną od 10 tysięcy złotych do 15 procent rocznego przychodu ukaranej spółki. Niezależnie od kary dla spółki, kierownik przedsiębiorstwa odpowiada osobiście karą pieniężną w wysokości do 300 procent swojego miesięcznego wynagrodzenia. W przypadkach manipulacji na rynku lub bezprawnego wykorzystania informacji wewnętrznej dochodzi odpowiedzialność karna, łącznie z karą pozbawienia wolności. To ryzyko sięga poza bilans spółki i zatrzymuje się na konkretnej osobie w Twojej firmie.
Czy mogę zrzucić ten obowiązek na mojego tradera albo spółkę obrotu?
Częściowo, i warto rozumieć, gdzie ta fragmentaryczność się kończy. Raportowanie transakcji można delegować do Zarejestrowanego Mechanizmu Sprawozdawczego (ang. RRM – Registered Reporting Mechanism), czyli zewnętrznego podmiotu upoważnionego do zgłaszania danych w Twoim imieniu, na przykład samej giełdy. Odpowiedzialność za rejestrację w CEREMP oraz za publikację informacji wewnętrznych pozostaje jednak po stronie właściciela aktywa. Jeśli Twój RRM popełni błąd, konsekwencje i tak trafią do Ciebie jako uczestnika rynku.
Co jeśli mam kilka spółek celowych w jednej grupie?
Każda spółka celowa, która samodzielnie zawiera transakcje podlegające zgłoszeniu, rejestruje się w CEREMP osobno i dostaje własny kod ACER. Jedna osoba w grupie kapitałowej może prowadzić rejestrację kilku podmiotów, ale sam wpis nie sumuje się na poziomie grupy. Przy portfelu kilkunastu SPV to kilkanaście osobnych rejestracji do utrzymania w aktualności i tyle samo miejsc, w których może pojawić się błąd albo zaległość.
Trzy obowiązki operacyjne, które warto sprawdzić już teraz
Rejestracja w CEREMP, publikacja informacji wewnętrznych i raportowanie transakcji to trzy odrębne obowiązki, z osobnymi wymaganiami formalnymi i osobnym ryzykiem w razie zaniedbania.
| Obowiązek | Zakres działania | Format i kanał | Ryzyko zaniechania |
|---|---|---|---|
| Rejestracja i aktualizacja CEREMP | Wpisanie spółki celowej do centralnego rejestru uczestników rynku energii. | Formularz przez portal URE, kod ACER nadawany po weryfikacji. | Brak legalnej możliwości zawierania kontraktów na rynku hurtowym. |
| Publikacja informacji wewnętrznych | Ujawnianie danych o przestojach, awariach i wyłączeniach farmy w czasie zbliżonym do rzeczywistego. | Certyfikowana platforma IIP, zgodnie z formatem wymaganym przez ACER. | Zaniechanie może zostać zakwalifikowane jako zatajenie informacji rynkowej. |
| Raportowanie transakcji i zleceń | Przekazywanie danych o kontraktach zawartych na TGE, w tym zleceń niezrealizowanych. | Zgłoszenie najpóźniej następnego dnia roboczego, samodzielnie lub przez RRM. | Ryzyko zarzutu manipulacji rynkiem lub naruszenia integralności danych. |
Profil zdarzeń podlegających publikacji różni się w zależności od technologii. Farma PV zgłasza głównie planowane i nieplanowane niedostępności produkcyjne. Farma wiatrowa dodatkowo dane o prognozach i ograniczeniach sieciowych. Magazyn energii i aktywo hybrydowe mają najbardziej złożony profil, bo zmiany trybu pracy i dostępności mocy zdarzają się częściej i wymagają szybszej reakcji zespołu odpowiedzialnego za publikację. To właśnie przy magazynach i aktywach hybrydowych najczęściej widzimy błędną kwalifikację zdarzenia, bo decyzję o publikacji podejmuje osoba bez zaplecza inżynierskiego, która nie ma jak samodzielnie ocenić, czy zmiana trybu pracy magazynu energii (BESS) wymaga zgłoszenia do ACER.
Zanim ocenisz, czy Twoja organizacja jest bezpieczna, sprawdź:
- Czy Wasza spółka celowa ma aktualny kod ACER i kompletną rejestrację w CEREMP?
- Który podmiot raportuje transakcje jako RRM w Waszym imieniu i czy ta delegacja jest udokumentowana na piśmie?
- Czy informacje wewnętrzne trafiają na platformę Inside Information Platform (IIP), jako certyfikowaną platformę informacji wewnętrznych, automatycznie, czy ktoś wprowadza je ręcznie, z opóźnieniem?
- Kto w organizacji dostałby wezwanie, gdyby ACER zapytało o dane transakcyjne sprzed dwóch lat?
Jeśli na więcej niż jedno z tych pytań nie masz gotowej odpowiedzi, to sygnał, żeby sprawdzić to jeszcze w tym miesiącu, zanim temat wróci dopiero przy audycie rocznym.
GridStaff Compliance: przejmujemy ciężar raportowania
Sama dolna granica kary za jedno naruszenie, 10 tysięcy złotych, to więcej, niż kosztuje jednorazowe sprawdzenie stanu Waszej rejestracji. Górna granica, 15 procent rocznego przychodu spółki celowej, zwykle nie ma nic wspólnego z kosztem doprowadzenia CEREMP, IIP i raportowania transakcji do stanu, który wytrzyma kontrolę.
Zarządzanie farmą powinno oznaczać maksymalizację wolumenu produkcji i rentowności portfela. Śledzenie zmian w wytycznych ACER i pilnowanie terminów publikacji wymaga stałej, codziennej uwagi, na którą dyrektor finansowy zajęty innymi obowiązkami zwykle nie ma przestrzeni.
GridStaff Compliance został zaprojektowany, żeby zdjąć z Asset Managerów operacyjny ciężar tych zgłoszeń. Zaczynamy od przeprowadzenia Twojej spółki celowej przez pełną rejestrację w CEREMP, łącznie z uzyskaniem kodu ACER. Następnie łączymy system nadzoru farmy, czyli SCADA, z certyfikowaną platformą IIP, tak żeby publikacja informacji wewnętrznych działała automatycznie i w wymaganym oknie czasowym, bez ręcznego wprowadzania danych przez zespół finansowy.
Zanim jakikolwiek komunikat trafi do organu nadzoru, sprawdzają go nasi inżynierowie. Ci sami, którzy przy ponad 800 MVA mocy przyłączonej do sieci operatora nauczyli się odróżniać awarię wymagającą natychmiastowej publikacji od rutynowego przestoju serwisowego. Stroną inżynieryjną GridStaff Compliance kieruje dr inż. Michał Gajdzica, współzałożyciel GridLink i specjalista od procesu przyłączeń oraz technicznej oceny aktywów wytwórczych dużej mocy.
Praca na dokumentacji projektowej i danych ze SCADA wymaga dostępu do informacji wrażliwych. Każdy nasz kontakt z tymi danymi jest objęty NDA od pierwszego dnia współpracy, zanim jeszcze zobaczymy pierwszy raport.
Departament Dochodzeń ACER to na razie zespół liczony w kilkunastu osobach, a już na koniec ubiegłego roku w toku było 456
